Tác giả: Thầy Hiếu Đức
Vận xấu, tôi cho rằng chưa chắc đã cần phải tránh.
Anh chị đừng hiểu câu này thành: biết trước vực sâu mà vẫn bước xuống, biết người xấu mà vẫn kết giao, biết việc nguy hiểm mà không phòng bị. Đó không phải thuận mệnh, đó là thiếu trí. Điều tôi muốn nói là một chuyện khác.
Ví như một cái lưng đau.
Đau rồi, người ta thường muốn lập tức làm cho nó hết đau: tiêm một mũi, nắn vài cái, châm cứu, uống thuốc, hoặc nghe ai bảo bài tập tốt liền vội vàng lao vào tập. Nhưng tôi thường nghĩ: khoan đã, tại sao nó đau?
Cái lưng chỉ là nơi phát ra tiếng chuông, chưa chắc đã là nơi bắt đầu đám cháy. Có thể nhiều năm anh chị ngồi sai, có thể một nhóm cơ quá yếu khiến nhóm khác phải gánh thay, có thể cơ thể đã chịu một kiểu tải quá lâu, cũng có thể phía dưới triệu chứng ấy còn một nguyên nhân khác cần được tìm ra. Nếu chỉ làm cho tiếng chuông im đi mà không tìm đám cháy ở đâu, sự im lặng ấy chưa chắc là lành.
Vận người cũng vậy thôi, một năm thất tài, một cuộc hôn nhân nổi sóng, một công việc đổ vỡ, ột người đang thân bỗng quay lưng, một đoạn đời làm gì cũng thấy trắc trở. Phản ứng đầu tiên của người ta thường là: Có cách nào tránh không? Có cách nào giải không? Có cách nào đổi vận không?
Nhưng có những lúc tôi lại muốn hỏi anh chị một câu khác: Nếu vận này không đến, anh chị có nhìn thấy cái gì trong mình không?
Có khi một lần mất tiền mới làm lộ lòng tham, một lần bị phản bội mới làm lộ sự lệ thuộc, một lần thất thế mới biết bao nhiêu mối quan hệ trước kia vốn chỉ đứng bên quyền thế của mình, và ột lần công việc sụp xuống mới phát hiện thứ mình gọi là năng lực bao năm qua thực ra được chống đỡ bởi hoàn cảnh.
Bởi vậy, tôi không cho rằng mọi cái “xấu” xuất hiện đều là thứ phải lập tức tiêu diệt. Có những cái xấu là quả. Mà đã là quả, điều đáng tìm không phải chỉ là cách giấu quả đi, mà là cái nhân nào đã nuôi nó thành hình. Đức Phật cũng từng bệnh. Kinh Đại Bát Niết-bàn, DN 16, ghi rằng trong mùa an cư tại Beluva, Ngài từng mắc trọng bệnh với những cơn đau dữ dội; đến cuối đời, sau bữa ăn do Cunda dâng cúng, thân Ngài lại lâm bệnh nặng. Đây là chỗ tôi thấy rất đáng suy ngẫm. Bậc Giác ngộ không biến một thân thể hữu vi thành kim cương bất hoại. Có thân thì thân vẫn già, có thân thì thân vẫn bệnh, có duyên sinh thì vẫn có duyên diệt.
Điều khác biệt không nằm ở chỗ Đức Phật không còn gặp điều bất như ý, mà ở chỗ điều bất như ý không còn đủ sức làm chủ tâm Ngài. Kinh mô tả Ngài chịu những cơn đau ấy trong chánh niệm, tỉnh giác và không bị khuấy động. Vậy nên tu hành không nhất thiết là luyện một phép khiến đời mình từ nay chỉ còn toàn vận tốt. Hiểu mệnh cũng không phải học cách chạy khỏi tất cả những năm tháng khó khăn.
Tôi nghĩ cái học cao hơn là: Vận tốt đến, tôi biết dùng nó mà không kiêu. Vận xấu đến, tôi biết đọc nó mà không loạn.
Hung đến thì xét Nhân, bế tắc thì xét Cơ, thất thế thì xét vị, không đúng lúc thì xét thời. Cứ lặp lại một bài toán thì quay lại xét THÂN THỌ TÂM PHÁP nơi chính mình. Bởi một người nếu chỉ biết tránh vận xấu, cả đời sẽ sống trong tâm thế chạy trốn.
Năm này sợ sao nọ, tháng kia sợ hạn kia, nhà này không dám ở, ngày này không dám đi, người này không dám gặp. Cuối cùng chưa chắc tránh được mệnh, chỉ luyện cho mình thành một người càng ngày càng sợ đời.
Tôi xem mệnh không phải để anh chị sợ cái sắp tới.
Tôi muốn anh chị biết: cái gì từng xảy ram cái gì đang tới, vì sao nó có thể thành hung với mình, và mình phải trưởng thành ở đâu để đi xuyên qua nó.
Có những vận không cần tránh. Có những vận phải đi vào, nhìn thật kỹ, trả cho xong bài học của nó rồi bước ra. Cũng như cơn đau. Điều quý giá nhất chưa chắc là làm cho nó biến mất thật nhanh. Mà là sau lần đau ấy, anh chị cuối cùng đã biết được: Trong thân mình, trong tâm mình, trong cách sống của mình rốt cuộc có điều gì đã sai từ rất lâu mà trước nay mình chưa từng chịu nhìn.
Lành thay
