Nhà có vong thì nên làm gì?

Tác giả: Thầy Hiếu Đức

Chẳng cần sợ hãi gì và chẳng cần làm gì với tâm sợ hãi. Bởi nếu nhân duyên đã khiến mình phải ở căn nhà ấy, bước vào vùng đất ấy, gặp một chúng sinh khuất mặt nào đó, thì cuộc gặp này hẳn không đứng ngoài nhân quả. 

Trong cõi hữu hình, người ta gặp nhau bằng hình hài, lời nói và tên tuổi. Trong cõi vô hình, chúng sinh gặp nhau bằng nghiệp cảm. Không cần nhìn thấy nhau, nhưng duyên đã chạm thì vẫn có thể cảm; không cần nhớ từng quen nhau ở đâu, nhưng một món nợ, một lời nguyện, một niềm thương hay một chấp niệm chưa tan vẫn có thể đưa đôi bên trở lại cùng một nơi. Là như vầy, phải hiểu thấu triệt như vầy trước khi trấn hay chuyển gì

Người đời quen gọi là “vong”, nhưng chữ ấy chỉ là một cách gọi tạm. Theo Đạo, không có một linh hồn bất biến đứng mãi ngoài sinh tử luân hồi. Chỉ có một dòng nghiệp thức tiếp nối, mang theo những gì chưa buông, chưa trả, chưa hiểu và chưa thể rời. Có chúng sinh rời thân rất nhanh, thuận theo nghiệp mà thọ sinh. Có chúng sinh vì ra đi đột ngột, vì quyến luyến người thân, vì chấp vào nhà cửa, tài sản, mồ mả hoặc vì chưa nhận ra mình đã mất thân nên thần thức vẫn quanh quẩn nơi cũ.

Căn nhà đối với người sống là nơi cư trú. Nhưng đối với một chúng sinh còn chấp niệm, đó có thể là cả thế giới cuối cùng mà họ biết. Người sống có giấy tờ để chứng minh quyền sở hữu; người khuất chỉ còn ký ức để giữ lấy nơi mình từng thuộc về. Hai bên cùng nhận đó là “nhà của mình”, nhưng một bên dựa vào pháp lý, một bên dựa vào chấp niệm. Từ đó mới sinh ra va chạm giữa hai cõi.

Tuy nhiên, không phải ai bước vào căn nhà ấy cũng gặp. Có người ở mười năm chẳng thấy gì; có người chỉ ngủ một đêm đã mộng mị, cảm lạnh, nghe gọi hoặc nhìn thấy những bóng hình không rõ. Đó chưa chắc vì người ấy “yếu vía” hay " mạnh vía" gì đâu. Nhiều khi chính vì nghiệp cảm tương thông. Cùng một tiếng chuông nhưng chỉ vật có cùng độ cảm mới ngân theo. Giữa người sống và người khuất cũng vậy: có thể là duyên cũ, có thể là cùng một nỗi đau, cũng có thể chỉ vì tâm người sống đang mở đúng vào chỗ mà người khuất có thể nương tới.

Bởi vậy, khi nghe nói nhà có vong, người hiểu Đạo không vội hỏi: Vong ấy dữ hay lành? mà phải hỏi: “Duyên gì khiến hai bên gặp nhau?”. Lập 1 quẻ Kinh Dịch thấy được điều đấy thì thuận duyên mà ứng xử 

Nếu là thiện duyên, họ có thể chỉ muốn báo mộng, nhờ một nén hương hoặc mong người sống tạo phước hồi hướng. Nếu là ái duyên, họ có thể quyến luyến một người trong nhà, muốn được gần, được nhớ, được thờ phụng. Nếu là oán duyên, sự hiện diện ấy có thể làm con người bất an, gia đạo bất hòa, liên tục sinh những giấc mộng nặng nề. Nhưng dù thuộc duyên nào, nguyên tắc vẫn là: có từ bi nhưng phải có ranh giới; có kính trọng nhưng không được mời gọi; có hồi hướng nhưng không được nuôi dưỡng sự lệ thuộc giữa âm và dương.

Âm có đường của âm, dương có phận của dương. Người khuất nếu còn lưu luyến cõi sống thì điều cần nhất không phải là được giữ lại, mà là được nhắc cho nhớ rằng thân cũ đã bỏ, nhà cũ không còn, người cũ cũng phải tiếp tục sống. Thương một chúng sinh không phải giữ họ quanh quẩn bên mình. Thương là giúp họ buông chấp để đi tiếp. Vì vậy, đừng tò mò hỏi tên tuổi, nguyên nhân họ vong thân hay cố thiết lập sự giao tiếp. Càng gọi, họ càng có chỗ để bám và càng sợ, tâm mình càng trở thành cánh cửa chiêu cảm họ; càng cầu xin họ ban tài, giữ của, báo mộng, sự dây dưa giữa hai cõi càng sâu mà sinh ra nghiệp lực. Một mối duyên âm ban đầu có thể chỉ là thoáng qua, nhưng chính lòng tham và sự hiếu kỳ của người sống lại biến nó thành một sự ràng buộc.

Cũng đừng vội dùng bùa chú để trấn áp. Đạo lực chân chính không nằm ở tiếng quát lớn, pháp khí nhiều hay đàn lễ đắt tiền, và nên nhớ nếu dùng sân hận đối trị sân hận, chỉ là lấy nghiệp mới đè lên nghiệp cũ. Có thể nhất thời yên tiếng, nhưng gốc chấp chưa tan, oan kết chưa hóa. Người thầy chân chính không lấy sự sợ hãi của gia chủ để chứng minh quyền năng của mình, càng không biến một chúng sinh khốn khổ thành “tà ma” để đánh đuổi.

Việc cần làm là trang nghiêm lại không gian, lập tâm cáo bạch và tạo một phần thiện nghiệp để hồi hướng. Có thể thắp hương, tụng kinh, niệm Phật hoặc cầu nguyện theo pháp môn mình tin tưởng, rồi thành tâm nói rõ:

“Nay chúng tôi có nhân duyên cư trú tại nơi này. Nếu nơi đây còn có chúng sinh khuất mặt, dù có duyên hay có oán, xin đừng làm kinh động lẫn nhau. Chúng tôi không xua đuổi, cũng không mời gọi lưu lại. Xin nương nhờ công đức thiện lành mà hồi hướng chư vị buông những điều còn chấp, hóa những điều còn oán, theo nghiệp lành mà đi về nơi tương ứng.”

Hồi hướng không có nghĩa người sống có thể xóa nghiệp thay cho người chết. Nghiệp của ai, người ấy vẫn phải nhận. Nhưng một việc thiện được làm bằng tâm chân thành có thể trở thành trợ duyên, giống như người đang đi trong đêm không thể nhờ ai bước hộ, nhưng vẫn có thể nhờ một ngọn đèn mà nhận ra lối đi.

Nếu giữa đôi bên thật sự có oan nghiệp, cũng không cần hỏi đời nào, kiếp nào. Biết quá nhiều chuyện cũ chưa chắc đã giải được nghiệp cũ. Chỉ cần ngay trong hiện tại, mình không gieo thêm sợ hãi, sân hận và tham cầu. Nhân cũ gặp duyên mới mà không được tiếp sức thì quả cũng dần suy. Oán đến mà ta không trả bằng oán, ấy là chỗ một vòng nhân quả bắt đầu khép lại.

Cho nên, nhà có vong chưa chắc là tai họa. Đôi khi đó chỉ là một cuộc gặp giữa hai chúng sinh: một người còn thân nhưng chưa hiểu hết sự sống, một người đã mất thân nhưng chưa hiểu hết sự chết. Người sống nhờ cuộc gặp ấy mà biết kính sợ nhân quả; người khuất nhờ lòng từ của người sống mà có thêm một duyên để buông.

Có duyên thì gặp, có nợ thì trả, có oán thì hóa giải và có thương cũng phải biết buông. Không trấn áp bằng sân, không mời gọi bằng tham, không chạy theo bằng sợ. Chỉ lấy giới hạnh làm ranh giới, lấy định lực giữ tâm, lấy tuệ tri soi đường và lấy lòng từ hồi hướng.

Ấy mới là cách người có Đạo ứng xử với cõi vô hình.

Thưa anh chị vầy

Lành thay